Geografske karte, da bi mogle biti korišćene za navigaciju, moraju biti geografski orijentisane. To znači mnogo više od označavanja strana sveta - neophodno je znati precizne geografske parametre kako bi se za svaku tačku na karti mogla odrediti tačna geografska koordinata.
Na topografskim kartama Srbije nema informacija o datumu. Verovatno to nije prikazano kao svojevrsna bezbednosna mera, s obzirom da su svojevremeno karte smatrane važnom vojnom informacijom. To je omogućilo da karte budu odštampane, da budu precizne, da se ne mora strogo kontrolisati pristup kartama, ali da su upotrebljive samo onome ko poznaje datum karte.
Da stvar bude više otežana, datum koji se koristi na topografskim kartama Srbije i drugim zemljama iz bivše Jugoslavije (Crne Gore, Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Slovenije i Makedonije) nije na spisku poznatih dvestotinak datuma koji su danas u svetu zvanično u upotrebi. Međutim, u današnje vreme nije baš veliki problem “otkriti” datum karte ako znamo precizne koordinate nekoliko tačaka na njoj u nekom poznatom datumu.
Naše topografske karte su urađene u Gaus-Krigerovoj projekciji, u Hermannskogel datumu koji koristi elipsoid Bessel 1841, koji se pojavljuje i pod imenom Bessel 1841 Etiopia. Treba obratiti pažnju da se u literaturi koristi nekoliko Bessel 1841 elipsoida pa to izaziva zabune (recimo u OziExplorer-u se za Hermannskogel datum greškom koristi Bessel 1841 Namibia koji ne odgovara našim kartama). Ministarstvo odbrane SAD je objavilo definiciju datuma Hermannskogel 1871 koja takođe odgovara našim kartama (razlika u odnosu na Hermannskogel je 2 metra)
Elipsoid Bessel 1841 (Etiopian) je definisan sledećim parametrima:
Poluprečnik na ekvatoru (Semi-Major Axis): a = 6377397.155 m
Razlika poluprečnika u odnosu na WGS84: da = 739.845
Spljoštenje na polovima (flattening): 1/f = 299.1528128
Razlika spljoštenja u odnosu na WGS84: df = 0.10037483
Datumi koji našim topografskim kartama odgovaraju su:
| Hermannskogel | Hermannskogel 1871 |
| Elipsoid: Bessel 1841 dX = 653 dY =-212 dZ = 449 |
Elipsiod: Bessel 1841 dX = 682 dY = -203 dZ = 480 |
Naše karte koriste Transverse Mercator projekciju, a osnovne kordinate su metričke (izražene su u metrima) što je veoma praktično. Da bi ste mogli da prenosite koordinate sa topografske karte u GPS i obrnuto, potrebno je ispravno podesiti i projekciju karte. Naše karte su svrstane u četiri zone. Svaka zona pokriva geografsku dužinu od 3 stepena:
Zona 5 (13°30′ - 16°30′)
Central meridian: E 015°00′
Scale: +0.9999000
False Easting: +5500000.0 m
False Northing: +0.0 m
Zona 6 (16°30′ - 19°30′)
Central meridian: E 018°00′
Scale: +0.9999000
False Easting: +6500000.0 m
False Northing: +0.0 m
Zona 7 (19°30′ - 22°30′)
Central meridian: 021°00′ E
Scale: +0.9999000
False Easting: +7500000.0 m
False Northing: +0.0 m
Zona 8 (21°30′ - 25°30′)
Central meridian: E 024°00′
Scale: +0.9999000
False Easting: +8500000.0 m
False Northing: +0.0 m
Isti ovi podaci se mogu primeniti na sve topografske karte bivše Jugoslavije, s obzirom da su one rađene na istim osnovama i istom metodologijom.
Ima li kakva dobra literatura gde bi mogla da se stekne osnova o gore pomenutim kartografskim pojmovima?
Internet je nepresušan izvor. Kad uhvatim vremena probaću da napišem jedan članak sa objašnjenjima osnovnih pojmova.