Izbornik Zatvoriti

Orijentacija pomoću časovnika (sata), Sunca i Meseca

Skraćena veza: https://pedja.supurovic.net/veza/1206

Ukoliko vam je potrebno da utvrdite strane sveta a na nepoznatom ste terenu, bez karte i kompasa, onda je najjednostavnije da upotrebite sat.

Za ovu vrstu orijentacije potrebno je da znate nekoliko činjenica:

– na severnoj polulopti, Sunce je u podne na jugu,

– leti je vreme pomereno tako da je Sunce na istoku u 7 ujutru, na jugu u 13 časova na zapadu u 19 časova,

– za jedan sat Sunce se pomeri za 15 stepeni,

– pun Mesec je u ponoć na jugu.

Orjentacija pomoću sata i SuncaOrijentacija uz pomoć ručnog časovnika i Sunca

Ako imate ručni sat, orijentacija je prilično laka. Postavite sat vodoravno, tako da mala kazaljka pokazuje u smeru Sunca.

Zamislite simetralu ugla koji zaklapaju mala kazaljka i pozicija broja 12 na časovniku. Ta simetrala određuje gde je pravac sever-jug.

Sever se nalazi levo od Sunca a jug desno. Kada ste odredili ove dve strane sveta, dalja orijentacija je laka.

Na slici desno možete videti kako se vrši orijentacija u 16:07 sati.

Leti je vreme pomereno jedan sat, tako da umesto da uzimate ugao između male kazaljke i oznake za 12 časova, koristite ugao između male kazaljke i 13 časova.

Ako uza se nemate časovnik sa kazaljkama ali znate koliko je sati, onda na komadu papira nacrtajte časovnik i odgovarajući položaj male kazaljke, pa se orijentišite iz pomoć crteža.

Orijentacija pomoću tačnog vremena

Znajući da se Sunce pomeri za 15 stepeni na svakih sat vremena, nekome će biti lakše da se orijentiše računanjem broja stepeni.

Matematika je prosta: izračunajte za koliko sati se trenutno vreme razlikuje od podneva i pomnožite to sa 15. Dobićete broj stepeni za koliko je jug pomeren u odnosu na trenutni položaj Sunca.

Ako je vreme pre podneva, onda je jug izračunati broj stepeni desno od položaja Sunca, a ako je vreme posle podneva, onda je jug izračunati broj stepeni levo od Sunca.

vreme
(sat:min)
razlika
(sati)
položaj juga
u odnosu na Sunce
(stepeni)
položaj Sunca
u odnosu na strane sveta
06:00 6 desno 90° istok
07:00 5 desno 75°
08:00 4 desno 60°
09:00 3 desno 45° jugoistok
10:00 2 desno 30°
11:00 1 desno 15°
12:00 0 jug
13:00 1 levo 15°
14:00 2 levo 30°
15:00 3 levo 45° jugozapad
16:00 4 levo 60°
17:00 5 levo 75°
18:00 6 levo 90° zapad

Još je lakše zapamtiti položaj Sunca prema stranama sveta u karakteristična vremena: u 6 sati je na istoku, u 9 sati na jugoistoku, u 12 sati na jugu, u 15 sati na jugozapadu a u 18 sati na zapadu.

Opet, za vreme letnjeg računanja vremena, treba sve sate uvećati za jedan.

Orijentacija pomoću sata i Meseca

Noću se Sunce ne može koristiti za orijentaciju jer ga ne vidimo. Ipak, Sunce može da nam pomogne i noću, jer ono obasjava Mesec. Treba samo da zapamtimo pravila o položaju karakterističnih Mesečevih mena:

prva
četvrtina
mesec, prva četvrtina
pun
mesec
pun Mesec
poslednja
četvrtina
Mesec, poslednja četvrtina
u 12:00 se nalazi
na istoku
u 18:00 se nalazi
na jugu
u ponoć se nalazi
na zapadu
u ponoć se nalazi
na jugu
u 06:00 se nalazi
na zapadu
u 18:00 se nalazi
na istoku
u 06:00 se nalazi
na jugu
u 12:00 se nalazi
na zapadu
u ponoć se nalazi
na istoku

Postoji još jedan interesantan način da se upotrebi Mesec za orijentaciju. Naime, u bilo koje doba kada vidite Mesec, a da nije pun, možete da odredite gde se nalazi jug, tako što ćete zamisliti liniju koja spaja njegova dva kraja i spušta se na horizont Zemlje. Tačka gde se spaja sa horizontom je jug. Ovo nije sasvim precizno, ali ako nemate nikakav drugi orijentir, dobro je znati.

Određivanje juga pomoću Meseca
Određivanje juga pomoću Meseca

5 Comments

  1. mmilan

    Ne bih se uopšte oslanjao na orjentaciju pomoću Meseca, previše šeta nebom tokom godine.

    Noću je ipak najsigurnija zvezda Severnjača (tj. Polaris). Možda je malo teže da je nađete prvi put, ali kad je pronađete jednom problema više nema.

  2. Povratna veza:GPS kao kompas u uslovima kada nema satelitskog prijema? | Peđa Supurović, beležnica

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Popunite izraz tako da bude tačan: *

Ovo veb mesto koristi Akismet kako bi smanjilo nepoželjne. Saznajte kako se vaši komentari obrađuju.